ریخته گری فولاد

ریخته‌گری در PTM: از روش‌های سنتی تا فناوری‌های پیشرفته
گروه صنعتی PTM با تکیه بر دانش فنی بین‌المللی و تجهیزات مدرن، خدمات جامعی در حوزه ریخته‌گری ارائه می‌دهد. در این بخش، مروری بر تاریخچه، انواع روش‌ها، استانداردها و نوآوری‌های این حوزه خواهیم داشت.

 تاریخچه مختصر ریخته‌گری

  • ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد: نخستین اشیاء مفرغی با ریخته‌گری در بین‌النهرین ساخته شدند.
  • قرن ۱۵ میلادی: اختراع کوره‌های بوته‌ای برای ذوب آهن.
  • ۱۹۵۰ میلادی: انقلاب صنعتی با معرفی ریخته‌گری پیوسته (Continuous Casting) توسط هازلت.
  • امروز: استفاده از هوش مصنوعی و دیجیتال تویین برای بهینه‌سازی فرآیندها.

 دسته‌بندی روش‌های ریخته‌گری

الف) ریخته‌گری پیوسته (Continuous Casting)

روش

کاربرد مکانیزم

Vertical (V)

تولید بیلت‌های ساده ریخته‌گری عمودی با خنک‌کاری آب

VB

بیلت‌های مربعی و گرد

ترکیب خنک‌کاری آب و غلتک‌های هیدرولیک
VPB اسلب‌های عریض (تا ۲۵۰۰ میلیمتر)

خمش پویا (Dynamic Soft Reduction) برای کاهش ترک‌های مرکزی

CS ریخته‌گری نازک (Thin Slab)

کاهش ضخامت اسلب به ۵۰–۹۰ میلیمتر

CPS تولید همزمان بیلت و اسلب

خطوط چندرشته‌ای با قابلیت تغییر سریع قالب

ب) ریخته‌گری تک‌باری (Ingot Casting)

  • بیلت/بلوم : شمش‌های مربعی (بیلت) و مستطیلی (بلوم) برای نورد گرم.
  • اسلب : صفحات عریض برای نورد ورق.
  • مکانیزم : استفاده از قالب‌های یکبارمصرف چدنی یا گرافیتی.

پ) ریخته‌گری قطره‌ای (Drop Casting)

  • کاربرد : تولید قطعات پیچیده (مثل بدنه توربین‌ها).
  • مکانیزم : ریختن مذاب به‌صورت کنترل‌شده در قالب‌های ماسه‌ای یا سرامیکی.

 تفاوت مکانیزم‌های ریخته‌گری بیلت، بلوم و اسلب

پارامتر

بیلت بلوم اسلب

ابعاد

۱۰۰x۱۰۰ – ۲۰۰x۲۰۰ mm ۲۰۰x۲۰۰ – ۴۰۰x۴۰۰ mm

۱۰۰۰–۲۵۰۰ mm (عرض)

کاربرد میلگرد، مفتول ریل، تیرآهن

ورق، لوله

سیستم خنک‌کاری آب پرفشار آب + غلتک‌های هیدرولیک

اسپری آب + غلتک خمشی

 اجزای اصلی سیستم‌های ریخته‌گری

ریخته‌گری پیوسته

  • قیف تاندیش : کنترل جریان مذاب با دقت ±۲°C.
  • قالب مسی (Mold) : خنک‌شونده با آب برای تشکیل پوسته اولیه.
  • غلتک‌های هیدرولیک : کاهش ناهمواری سطح با فشار ۲۰۰–۵۰۰ بار.

ریخته‌گری تک‌باری

  • کویل خنک‌کننده: کاهش دمای قالب از ۱۲۰۰°C به ۲۰۰°C در ۱۰ دقیقه.
  • سیستم جداسازی سرباره: جداکننده‌های اتوماتیک بر پایه سنسور LiDAR

ریخته‌گری قطره‌ای

  • قالب ماسه‌ای : مقاوم تا ۱۶۰۰°C با پوشش نانوذرات اکسید زیرکونیم.
  • سیستم خلأ : کاهش حباب‌های گازی تا ۹۰%.

 استانداردهای کلیدی محصولات

محصول

استاندارد ویژگی

بیلت

ASTM A615 مقاومت تسلیم ≥۴۲۰ MPa
بلوم EN 10025

کربن ≤۰.۲۲%، گوگرد ≤۰.۰۳%

اسلب JIS G3106

ضخامت ۵۰–۲۵۰ mm، عرض تا ۲۵۰۰ mm

قطعات فولادی ISO 4990

تلرانس ابعادی ±۰.۱ mm

 تکنولوژی‌های نوین

  • ریخته‌گری نیمه جامد (Thixoforming) : کاهش ۳۰% مصرف انرژی با استفاده از مذاب نیمه‌جامد.
  • چاپ سه‌بعدی قالب‌ها : ساخت قالب‌های پیچیده با پرینترهای متال بایندر جت.
  • هوش مصنوعی: پیش‌بینی عیوب سطحی با الگوریتم‌های CNN  شبکه عصبی کانولوشنی.

 گریدهای با ارزش افزوده بالا

فولادهای دوبلکس ۲۲۰۵  : مقاومت در برابر خوردگی در آب دریا (EN 10088)

فولادهای HSLA 80 : استحکام ۸۰۰ MPa برای ساخت جرثقیل‌های سنگین.

آلیاژهای سوپرآلیاژ (Inconel 718) : تحمل دمای ۷۰۰° C برای صنایع هوافضا.

مزایای رقابتی PTM

✅ دانش فنی بین‌المللی : همکاری با متخصصان ایتالیایی و اوکراینی.
✅ تجهیزات روز : استفاده از تجربیات پرسنل شرکت های مطرح چون  Danieli و SMS Group.
✅ گواهی‌ها:  همکاری در اخذ استانداردهای ISO 9001 و ISO 14001.